(Szukając odpowiedzi)
Seeking the Answer
Koncert na trąbkę i smyczki w wersji kameralnej
Pomysł kompozycji powstał z inspiracji znanego, niezwykle wizjonerskiego utworu amerykańskiego kompozytora Charlesa Ivesa (1874 – 1954), zatytułowanego „THE UNANSWERED QUESTION” (Pytanie bez odpowiedzi) i jest nawiązaniem dialogu z amerykańskim twórcą oraz podjęciem muzycznej próby szukania odpowiedzi na uporczywie zadawane przez solowa trąbkę pytania. Podobnie jak u Ivesa, przesłanie utworu może mieć szeroko pojęty charakter społeczny, filozoficzny. Solowa trąbka – podmiot liryczny – szuka intensywnie odpowiedzi na egzystencjalne pytania, które każdy z nas niejednokrotnie zadaje sobie w życiu, np. o cel i sens naszego istnienia, miejsce jednostki w otaczającym nas świecie, o relacje międzyludzkie, a także o wiarę w miłość, nasze pasje, namiętności, ale tez nękające nas obawy, fobie…
W prezentowanej wersji kameralnej utwór podzielony jest na trzy 5 – minutowe części, z których każda składa się z dwóch epizodów: krótszego, trwającego 1 min. i dłuższego – 4 min. Całość wieńczy 3 – minutowa Coda, co daje, oczywiście w teoretycznym założeniu, 18 minut trwania całego utworu.
W najkrótszych 1 – min. epizodach akompaniament przygotowuje, niejako buduje materiał, który w pełnym kształcie pojawi się dopiero w finalnej Codzie. Solowa trąbka w tym samym czasie intonuje, zawsze trzykrotnie, uporczywy motyw – pytanie, który jest dosłownym cytatem z utworu Ch. Ivesa.
W dłuższych, 4 – min. epizodach następuje próba szukania muzycznej odpowiedzi na zadawane pytania przez trąbkę. W pierwszej części ma ona charakter quasi – barokowy, w drugiej jazzowy, w trzeciej zaś jest stylizacja mieszanki folkloru bałkańskiego i żydowskiego. Wymienione trzy muzyczne światy, to sfery, w których, jak dotąd, było dane zaistnieć trąbce w jej największym blasku, obszary w których instrument ten wykazał się największą eksploracja, zarówno twórców, jak i wybitnych wykonawców. Wszystkie trzy próby odpowiedzi zbudowane są na harmonicznej osnowie znanej ballady jazzowej „NATURE BOY”, rozpopularyzowanej niegdyś przez słynnego wokalistę amerykańskiego Nat King Cola. Jej tekst może być sugestia werbalnej, semantycznej próby odpowiedzi na zadawane przez trąbkę pytania. Kazda z podjętych prób odpowiedzi, jak często bywa w życiu, kończy się wątpliwością, zanikaniem, rozproszeniem, niedopowiedzeniem, utrata pewności w stąpaniu po, jak się okazuje, jedynie pozornie pewnym gruncie.
Wieńcząca całość 3 – min. CODA nawiązuje do słynnego „IL SILLIENZO” (Ciszy), szlagieru wszystkich trębaczy. Sugeruje ona konkluzje, ze na nurtujące nas odwieczne, egzystencjalne pytania będziemy najprawdopodobniej szukać odpowiedzi przez cale nasze życie, aż po jego kres, którego symbolem są motywy marsza żałobnego intonowane w zakończeniu utworu.
Artur Banaszkiewicz
